TFRS ฉบับปรับปรุงปี 2568 (TAS 21 และ TFRS 1) ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว

เมื่อต้นปี พ.ศ. 2568 สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (TFAC) ได้ประกาศ มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับปรับปรุงปี 2568 ในราชกิจจานุเบกษา โดยการปรับปรุงรอบนี้เป็นการปรับปรุง 1 เรื่องหลัก คือมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 21 (TAS 21) เรื่องผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ พร้อมการแก้ไขที่เกี่ยวเนื่องในมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 1 (TFRS 1)

เนื้อหาการปรับปรุงสอดคล้องกับการแก้ไข IAS 21 ของคณะกรรมการมาตรฐานการบัญชีระหว่างประเทศ (IASB) ในหัวข้อ “การขาดความสามารถในการแลกเปลี่ยนเงินตรา” (Lack of Exchangeability) ซึ่งให้แนวทางที่ชัดเจนขึ้นสำหรับกรณีที่สกุลเงินหนึ่งไม่สามารถแลกเปลี่ยนเป็นอีกสกุลเงินหนึ่งได้

มีอะไรเปลี่ยนแปลง

การปรับปรุงให้แนวปฏิบัติในสามประเด็นสำคัญ:

• การประเมินความสามารถในการแลกเปลี่ยน — กำหนดหลักเกณฑ์ว่าเมื่อใดจึงถือว่าสกุลเงินหนึ่ง “สามารถแลกเปลี่ยน” เป็นอีกสกุลหนึ่งได้ ณ วันที่วัดมูลค่า โดยพิจารณาความสามารถในการได้มาซึ่งเงินตราต่างประเทศภายในกรอบเวลาปกติ
• การประมาณอัตราแลกเปลี่ยนเมื่อแลกเปลี่ยนไม่ได้ — เมื่อสกุลเงินขาดความสามารถในการแลกเปลี่ยน กิจการต้องประมาณอัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่วัดมูลค่า แทนการใช้อัตราที่ไม่สะท้อนความเป็นจริง
• การเปิดเผยข้อมูลเพิ่มเติม — กิจการต้องเปิดเผยข้อมูลที่ช่วยให้ผู้ใช้งบการเงินเข้าใจผลกระทบของการขาดความสามารถในการแลกเปลี่ยนต่อฐานะการเงินและผลการดำเนินงาน

ใครได้รับผลกระทบ

ผลกระทบจะเด่นชัดสำหรับกิจการที่มีรายการหรือหน่วยงานในต่างประเทศที่ใช้สกุลเงินซึ่งมีข้อจำกัดในการแลกเปลี่ยน เช่น กลุ่มบริษัทที่มีบริษัทย่อยในประเทศที่มีการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินตรา สำหรับกิจการส่วนใหญ่ในประเทศไทยที่ทำรายการด้วยสกุลเงินที่แลกเปลี่ยนได้ตามปกติ ผลกระทบในทางปฏิบัติอาจจำกัด แต่ควรทบทวนนโยบายการบัญชีและการเปิดเผยข้อมูลให้สอดคล้อง

การปรับปรุงนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้มาตรฐานมีความชัดเจนและเหมาะสมยิ่งขึ้น มากกว่าจะเปลี่ยนหลักการเดิมโดยสิ้นเชิง

สิ่งที่ฝ่ายบัญชีและผู้สอบบัญชีควรเตรียม

• ทบทวนว่ากิจการมีรายการหรือหน่วยงานต่างประเทศที่ใช้สกุลเงินที่อาจขาดความสามารถในการแลกเปลี่ยนหรือไม่
• ประเมินวิธีการกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้อยู่ และเตรียมแนวทางการประมาณอัตราหากจำเป็น
• ปรับปรุงหมายเหตุประกอบงบการเงินให้รองรับการเปิดเผยข้อมูลที่เพิ่มขึ้น
• หารือกับผู้สอบบัญชีตั้งแต่ขั้นวางแผน เพื่อให้แนวทางการบัญชีและการเปิดเผยสอดคล้องก่อนปิดงบรอบปี 2569